Bài tuyên truyền: Cách phòng ngừa, điều trị bệnh Adeno

Số ca bệnh Adeno dương tính phát hiện tại Bệnh viện Nhi Trung ương đang có xu hướng gia tăng. Virus Adeno có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời như: suy hô hấp, nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng. Bệnh còn có thể để lại các biến chứng lâu dài, gây ảnh hưởng đến sức khoẻ của trẻ như hội chứng viêm tiểu phế quản bít tắc sau nhiễm trùng, giãn phế quản, xơ phổi.

 

Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, từ tháng 8 năm 2022 đến nay, số ca bệnh Adeno dương tính phát hiện tại Bệnh viện Nhi Trung ương đang có xu hướng gia tăng.

Tính đến ngày 12 tháng 9 năm 2022, tổng số ca nhiễm Adeno virus được ghi nhận tại Bệnh viện Nhi Trung ương là 412 ca, nhiều hơn cả năm 2021 và tăng hơn 44,1% so với cùng kỳ, trong đó đã có 6 trường hợp bệnh nhân tử vong có nhiễm Adeno virus. 

Chỉ tính riêng trong tuần từ 5 tháng 9 đến 11 tháng 9, Bệnh viện Nhi Trung ương đã ghi nhận 151 trường hợp dương tính với Adeno virus, tăng gần 2,2 lần so với tuần trước đó.

Adeno virus gây bệnh gì?

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thị Hồng Hanh, Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Nhi Trung ương: Adeno virus chia làm 7 nhóm từ A-G trong đó có hơn 50 tuýp gây bệnh ở người và có thể gây bệnh ở nhiều cơ quan trong cơ thể. 

Các tổn thương thường gặp nhất do mắc Adeno virus là viêm đường hô hấp trên, viêm đường hô hấp dưới, viêm kết mạc mắt (đau mắt đỏ), các bệnh lý ở đường tiêu hoá (tiêu chảy, nôn, buồn nôn,…), viêm bàng quang, viêm não màng não,…

Bệnh do Adenovirus gây ra xuất hiện quanh năm nhưng đặc biệt phát triển mạnh vào thời điểm giao mùa Xuân – Hè hoặc Thu – Đông.

Đường lây truyền Adeno virus

Adenovirus lây truyền qua đường giọt bắn, đường hô hấp giữa người với người. 

Bệnh có thể lây qua niêm mạc khi bơi lội hoặc nguồn nước dùng trong sinh hoạt bị ô nhiễm, hoặc lây truyền khi người lành sử dụng chung những vật dụng cá nhân với người bệnh. 

Thời gian ủ bệnh khoảng từ 8 đến12 ngày.

Adeno virus có thể gây bệnh ở mọi đối tượng và mọi lứa tuổi (trẻ em hay gặp ở độ tuổi từ 6 tháng đến 5 tuổi). 

Trong đó, các đối tượng như trẻ em, người lớn tuổi, người bị bệnh mạn tính… thường có nguy cơ cao nhiễm virus này do có sức đề kháng kém.

Trẻ nhiễm Adeno virus có nguy hiểm không?

Trẻ nhiễm Adeno virus thường có các biểu hiện như: Sốt cao, ho, khò khè, có thể kèm theo viêm kết mạc mắt và rối loạn tiêu hoá. Với trẻ có biểu hiện nặng thì xuất hiện tình trạng khó thở.

“Virus Adeno có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời như: suy hô hấp, nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng. 

Bệnh còn có thể để lại các biến chứng lâu dài, gây ảnh hưởng đến sức khoẻ của trẻ như: hội chứng viêm tiểu phế quản bít tắc sau nhiễm trùng, giãn phế quản, xơ phổi”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thị Hồng Hanh cho hay.

Chẩn đoán nhiễm Adeno virus

Khi trẻ có biểu hiện nghi ngờ mắc Adeno virus sẽ được làm các xét nghiệm để hỗ trợ chẩn đoán như: xét nghiệm máu, chụp X-Quang tim phổi, xét nghiệm xác định căn nguyên bằng kỹ thuật Realtime PCR.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Thị Bích Thủy, Trưởng khoa Sinh học phân tử các bệnh truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, hiện nay tại Bệnh viện Nhi Trung ương đang áp dụng kỹ thuật Realtime PCR xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm lấy từ dịch hô hấp của người bệnh để chẩn đoán xác định Adeno virus và tuýp virus Adeno gây bệnh. 

Thời gian xét nghiệm giao động từ 70 phút đến 5 tiếng và độ chính xác lên tới 95 đến 99%, với 3 loại xét nghiệm:

- Xét nghiệm Realtime PCR đơn mồi để xác định riêng Adenovirus, thời gian xét nghiệm từ 4 đến 5 tiếng.

- Xét nghiệm Realtime PCR đa mồi để xác định cùng lúc 7 loại virus, trong đó có Adeno virus, thời gian xét nghiệm từ 4 đến 5 tiếng.

- Xét nghiệm Realtime PCR nhanh trong vòng 70 phút để phát hiện cùng lúc 22 loại virus, trong đó có Adeno virus.

Xét nghiệm chẩn đoán Adenovirus

Phương pháp điều trị Adeno virus

- Trẻ bị nhiễm Adeno virus khi nhập viện sẽ được cách ly tại các phòng bệnh riêng biệt. 

- Hỗ trợ hô hấp (thở oxy hoặc thở máy) khi cần.

- Dùng kháng sinh trong trường hợp bị bội nhiễm viêm phổi. 

- Điều trị các triệu chứng bằng cách: hạ sốt khi trẻ sốt cao, bù nước điện giải, bổ sung dinh dưỡng, sử dụng thuốc kháng virus đặc hiệu với những trường hợp nặng, suy giảm miễn dịch (thuốc kháng virus không được chỉ định thường quy cho tất cả bệnh nhân). 

Những lưu ý cha mẹ cần biết để phòng bệnh cho trẻ 

- Cho trẻ bú sớm, ngay sau sinh, bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, bú kéo dài đến 2 tuổi 

- Chế độ ăn dặm của trẻ hợp lý, đủ các thành phần dinh dưỡng 

- Giữ gìn môi trường sống của trẻ sạch sẽ, thoáng mát, không có khói, bụi, khói thuốc lá 

- Vệ sinh mũi họng cho trẻ thường xuyên: nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý (với trẻ nhỏ), trẻ lớn hơn cho súc miệng nước muối sinh lý 

- Vệ sinh thân thể, rửa tay thường xuyên, cho trẻ mặc quần áo phù hợp với nhiệt độ môi trường, tránh để trẻ bị nhiễm lạnh 

- Cần đeo khẩu trang khi trẻ ra ngoài, tránh tiếp xúc với trẻ em bị ốm, bệnh 

- Tiêm vaccine phòng bệnh đầy đủ, đúng lịch theo chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia.

“Nếu trẻ có biểu hiện bất thường về hô hấp, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra”, Phó giáo sư, tiến sĩ Lê Thị Hồng Hanh khuyến cáo.

Giám sát dịch tễ và dự phòng lây nhiễm đóng vai trò quan trọng giúp Bệnh viện Nhi Trung ương kiểm soát lây truyền Adeno virus

Bệnh viện Nhi Trung ương có hệ thống giám sát các ca bệnh truyền nhiễm trong bệnh viện đã được thiết lập từ nhiều năm trước. 

Vì thế, rất sớm, ngay từ trung tuần tháng 8 năm 2022, bệnh viện đã kịp thời nhận ra khuynh hướng số bệnh nhân mắc Adeno virus đến khám và điều trị tại bệnh viện đang gia tăng nhanh và khác với thông lệ. 

Cùng với đó, các ứng phó quản lý ca bệnh, dự phòng lây nhiễm đã được bệnh viện triển khai kịp thời.

Tất cả các ca bệnh Adeno virus dương tính tại bệnh viện được hệ thống giám sát cập nhật hàng ngày kèm theo các thông tin dịch tễ và lâm sàng. Khuynh hướng dịch tễ ca bệnh Adeno virus được thông báo cập nhật đến toàn bộ bệnh viện hàng tuần, Tiến sĩ, bác sĩ Lê Kiến Ngãi, Trưởng khoa Dự phòng và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết.

Khi có ca bệnh Adeno virus xuất hiện hoặc nhập viện, bệnh viện triển khai ngay các biện pháp cách ly, dự phòng lây nhiễm và quản lý điều trị. 

Theo đó, ca bệnh Adeno virus trong bệnh viện được thu dung điều trị tập trung tại Trung tâm bệnh nhiệt đới và Trung tâm hô hấp; không để ca bệnh Adeno virus lưu tại các đơn vị bệnh mạn tính, đơn vị có nguy cơ cao.

Các phòng bệnh nhân Adeno virus được thiết lập theo đúng quy định phòng cách ly ca bệnh lây theo giọt bắn và tiếp xúc. 

Nhân viên y tế, người lao động được yêu cầu tuân thủ phòng ngừa chuẩn, dự phòng lây truyền qua giọt bắn và dự phòng lây truyền qua tiếp xúc, chú trọng vệ sinh tay, vệ sinh môi trường bề mặt. 

Bệnh nhân và người nhà được tuyên truyền, hướng dẫn, giáo dục sức khỏe để phòng bệnh và hạn chế lây lan trong bệnh viện.

“Hiện tại ở Việt Nam, chưa có vaccine phòng ngừa Adenovirus, vì thế cách tốt nhất để kiểm soát bệnh lây lan là phát hiện sớm, cảnh giác với các yếu tố lâm sàng, yếu tố dịch tễ để không bỏ lỡ xét nghiệm; tuân thủ các biện pháp dự phòng thường quy đồng thời tuân thủ tiêm chủng các vaccine phòng bệnh đang sẵn có” , Tiến sĩ, bác sĩ Lê Kiến Ngãi khuyến cáo.